Choroby płuc na Konferencji Welconomy w Toruniu

Podczas Welconomy Forum w Toruniu (24 lutego) nasi eksperci podkreślali, że choroby pulmonologiczne obok problemu medycznego i społecznego stanowią potężne obciążenie dla gospodarki i budżetu państwa.

W panelu pt. „Choroby płuc – niewidzialna epidemia XXI wieku” zabrała głos Iwona Karolewska (Posłanka na Sejm RP) – otwierając debatę, wskazała rolę legislacji w poprawie standardów profilaktyki zdrowotnej chorób płuc. Dr Małgorzata Czajkowska-Malinowska (Prezes PTChP) – nakreśliła potrzebę zmian oraz konieczność poprawy dostępu do poprawnej spirometrii. – W Polsce mamy do czynienia z niemą epidemią chorób płuc. Pacjenci mają duszność, która uniemożliwia im normalne funkcjonowanie. Zostają w domach, wykluczeni z życia zawodowego i społecznego, a także rodzinnego. Choroby płuc są czynnikiem rozwoju chorób sercowo-naczyniowych. Pacjenci umierają głównie z powodu zawału, udaru. Nie widzi się, że pod tym zawałem czy udarem kryje się nieleczona, przewlekła choroba – wskazała dr Czajkowska-Malinowska.

Dr Iwona Damps-Konstańska z Kliniki Pulmonologii GUMED – przybliżyła telemedyczny model zintegrowanej opieki dla chorych na zaawansowaną przewlekłą operacyjną chorobę płuc, realizowany w Gdańsku wraz z jednostkami POZ. Dr  Małgorzata Farnik z Katedry i Klinik i Pneumonologii SUM w Katowicach – omówiła alarmujące wyniki badania Kantar, z których wynika, że tylko 25% Polaków zna pojęcie POChP, a wśród osób starszych i palaczy słyszało o niej – tylko 15%!

Problem szkodliwości zanieczyszczeń powietrza na stan zdrowia płuc przybliżyli: prof. Tadeusz Zielonka z Warszawskiego  Uniwersytetu Medycznego, prof. Piotr Dąbrowiecki prezes Polskiej Federacja Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP oraz prof. dr hab. inż. Artur Badyda z Zakładu Informatyki i Badań Jakości Środowiska z Politechniki Warszawskiej.
– Koszt roczny wynikający z leczenia tylko i wyłącznie chorób układu oddechowego i chorób sercowo-naczyniowych wynikających z zanieczyszczeń powietrza to jest koszt na poziomie 1 mld 600 mln zł rocznie. To są wyłącznie, bezpośrednie koszty realizacji świadczeń medycznych, natomiast trzeba mieć na uwadze, że do tego dochodzi cały szereg kosztów dodatkowych, kosztów społecznych, kosztów związanych z cierpieniem ludzi, kosztów związanych z absencją w miejscu pracy, kosztów gospodarczych związanych chociażby z koniecznością przejścia na rentę, czy przedwczesnymi zgonami i w związku z tym brakiem możliwości dalszej pracy” – alarmował prof. dr hab. inż. Artur Badyda.

– Pomimo tego, że Polacy mniej palą, mamy rosnące zachorowania na choroby płuc. Bo zanieczyszczenie powietrza to w przypadku Polski jeden z największych problemów. Za mało o tym rozmawiamy. Jesteśmy absolutnie ostatni w Unii Europejskiej pod względem benzo(a)pirenu czy pod względem pyłów zawieszonych. Bardzo niedocenianym problemem w polskich realiach są zakażenia dróg oddechowych – przyznał prof. Tadeusz Zielonka, podkreślając problem zapalenia płuc, który jest banalizowany przez wielu ludzi, w tym lekarzy. Tymczasem zapalenia płuc są jedną z najważniejszych przyczyn śmiertelności, bo więcej ludzi umiera z ich powodu niż z powodu raka płuca.

Najważniejsze fakty przedstawione podczas debaty:
1. Niewidoczna śmierć: Pacjenci z chorobami płuc często umierają z powodu powikłań sercowo-naczyniowych, co sprawia, że prawdziwa przyczyna ich stanu pozostaje w cieniu.
2. Cichy zabójca – POChP: Choć to choroba wyniszczająca, słyszało o niej zaledwie 25% Polaków, a wśród osób starszych i palaczy – tylko 15%!
3. Bagatelizowanie objawów: Aż 20% chorych na POChP odwiedza lekarza rzadziej niż raz w roku, a wielu mimo diagnozy pozostaje w domu bez leczenia.
4. Zanieczyszczenie powietrza: Choć palimy mniej, wciąż jesteśmy najbardziej zanieczyszczonym krajem UE pod względem stężenia benzo(a)pirenu.
Podczas wydarzenia, prowadząca debatę red. Grażyna Rakowicz Dziennikarz Medyczny 2020 i 2022 Roku odczytała także APEL O UWAŻNOŚĆ DLA ZDROWIA PŁUC:
„Jako specjaliści, pacjenci i obywatele apelujemy o:
1.UWAŻNOŚĆ DLA ZDROWIA PŁUC. Nie bagatelizujmy kaszlu i braku tchu. Płuca nie bolą, ale dają znaki.
2. WZMOŻONE DZIAŁANIA EDUKACYJNE. Edukacja i regularna spirometria muszą stać się standardem. Chorujemy „po cichu” – POChP czy rak płuca rozwijają się latami bez bólu. Musimy zmienić narrację z oceniającej (poczucie winy u palaczy) na wspierającą.
3. WSPÓLNE DZIAŁANIE SYSTEMOWE. Skuteczna walka wymaga jedności ponad podziałami. Apelujemy do decydentów o skoordynowany system opieki, wczesną diagnostykę i powszechną rehabilitację pulmonologiczną. „Zdrowe płuca” nie mają poglądów politycznych.
4. EMPATIĘ I ZROZUMIENIE. Odrzućmy stygmatyzację. Pacjent z chorobą płuc potrzebuje nie tylko leków, ale i wsparcia społecznego oraz psychologicznego.

W odpowiedzi na ustanowiony przez Sejm Rok Profilaktyki Zdrowotnej, Polskie Towarzystwo Chorób Płuc, lider Polskiej Koalicji Zdrowe Płuca ogłasza rok 2026 Rokiem Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc (POChP).”

APEL O UWAŻNOŚĆ DLA ZDROWIA PŁUC w Roku Profilaktyki Zdrowotnej – dostępny jest pod linkiem: Apel o uważność dla Zdrowia Płuca_Rok profilaktyki_PTChP_2026_603