Pulmonolodzy o wyzwaniach do 2030 roku podczas XI Kongresu Wyzwań Zdrowotnych w Katowicach

Jak skutecznie walczyć z chorobami cywilizacyjnymi układu oddechowego? Podczas XI Kongresu Wyzwań Zdrowotnych w Katowicach (12-13 marca) nasi eksperci rozmawiali o przyszłości pulmonologii w ramach sesji „Choroby cywilizacyjne 2030 – wyzwania dla systemu ochrony zdrowia”.

Dr Małgorzata Czajkowska-Malinowska, Prezes PTChP, zwróciła uwagę, że Rok 2026, który jest przez Sejm ogłoszony rokiem profilaktyki, powinniśmy potraktować bardzo holistycznie.

– Świadomość profilaktyki jest kluczowa, dlatego ważne jest, żebyśmy połączyli siły, a nie dzielili obszary medycyny na różne schorzenia, tylko podjęli razem wspólne działania. Choroby cywilizacyjne są związane z paleniem papierosów, z zanieczyszczeniem środowiska na zewnątrz i wewnątrz pomieszczeń. Otyłość, która jest zarówno chorobą jak i czynnikiem rozwoju wielu chorób, mała aktywność fizyczna, niska świadomość szczepień i niska wszczepialność, to są najistotniejsze problemy, które wiążą się z profilaktyką. – Za mało zrzucamy odpowiedzialności za zdrowie – na pacjenta, bo tylko w 20-30 proc. zależy ono od medycyny naprawczej, a aż w 70-80 proc. od stylu życia!

Konsultant krajowa przypomniała, że projekt opieki koordynowanej jest modelowy, ale powinien być rozszerzony. Zwróciła się do lekarzy rodzinnych, żeby jak najszerzej ten program wprowadzali, ponieważ jest on kluczowy w szybkim dotarciu do  pacjenta pulmonologicznego, diagnozowanego za późno, bo dopiero w szpitalu, w okresie zaostrzeń choroby.

– Chcemy wykorzystać niskodawkową tomografię komputerową do wczesnej diagnostyki, żeby przy okazji skriningu w kierunku raka płuca u osób będących w obszarze ryzyka wykrywać także inne choroby płuc. (…) Teraz, w roku POChP zwracamy szczególną uwagę na jakość wykonywanej spirometrii. To jest badanie trudne, ale konieczne do właściwej diagnozy. Niestety odsetek badań nieprawidłowych jest zbyt duży, dlatego jako PTChP prowadzimy intensywne szkolenia dla lekarzy i pielęgniarek z całej Polski, do których wszystkich zachęcamy – wyjaśniała dr Czajkowska-Malinowska.

– Za późno rozpoznajemy chorobę. Zazdroszczę kolegom kardiologom, bo mówiąc o kardiologii mówi się o problemie sercowo naczyniowym, kiedy jest podwyższony poziom cholesterolu i lipidów. My rozpoznajemy POChP jak już jest chorobą zaawansowaną. W tej chwili mówimy w nowych klasyfikacjach o stadium jak pre-pochp. To jest ten czas, kiedy pacjent ma już objawy, ale na podstawie badania spirometrycznego jeszcze nie widzimy nieodwracalnej obturacji. Dlatego na przeciw wychodzą inne badania, które są  jeszcze przed nami.

Prof. Piotr Dąbrowiecki, prezes Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i POChP przypomniał, że walka o zdrowe płuca zaczyna się już w dzieciństwie. – „Jeśli dziecko dorasta w smogu, jego płuca nie rozwijają się prawidłowo, co jest prostą drogą do astmy czy wczesnego POChP w dorosłości. Kłopot polega też na tym, że 50-latek, który kaszle, idzie najpierw do kardiologa. Dopiero po latach błądzenia ktoś wpada na pomysł: a może by zrobić spirometrię?”. Profesor obalił też mit, jakoby POChP dotyczyło tylko palaczy – aż 1/3 chorych to osoby niepalące, co wynika m.in. z fatalnej jakości powietrza w Polsce. Przypomniał, że choroba ta skraca życie średnio o 10–15 lat.

Głos pulmonologów na tegorocznym Kongresie Wyzwań Zdrowotnych uzasadnia silną potrzebę działań systemowych i  inwestycyjnych w walce z POChP i innymi chorobami płuc, tak aby zyskały status priorytetu narodowego na równi z takimi  dziedzinami jak kardiologia, czy onkologia.

W panelu dyskusyjnym dotyczącym chorób cywilizacyjnych wzięli udział m.in. senator Agnieszka Gorgoń-Komor oraz dr Nino Berdzuli, dyrektor WHO w Polsce oraz przedstawiciele nauki i przemysłu.

Zapraszamy do obejrzenia pełnej retransmisji panelu: https://www.hccongress.pl/2026/pl/panel/8035.html